[Quyên góp từ thiện] - Từ thiện thế nào cho ý nghĩa?

Thứ Hai, 19/10/2015, 21:01 GMT+7

“Từ thiện”, theo đúng nghĩa đen mà nói nghĩa là hành động giúp đỡ người khác về mặt vật chất hay tinh thần xuất phát từ lòng thương người, dù người ta thường hay nghĩ, nhắc tới và làm từ thiện theo khía cạnh vật chất hơn.

 Quyen-gop-tu-thien

Đó là định nghĩa ngắn gọn của tôi về “từ thiện”, tất nhiên tôi có tham khảo qua định nghĩa trong từ điển tiếng Việt trước khi tự mình đưa ra khái niệm trên. Còn nội dung chính của bài viết này, tôi muốn chúng ta cùng bàn về một khía cạnh thực tế hơn. Bạn đã làm từ thiện chưa? Bạn đã làm điều đó như thế nào và sẽ tiếp tục làm từ thiện thế nào cho đúng đắn và ý nghĩa?

Tại sao tôi dùng từ “đã”!?

Bởi dù hầu hết chúng ta nhắc đến từ thiện với hình ảnh những lời kêu gọi quyên góp trên truyền hình, những đoàn xe hay những phần quà được trao gửi. Mùa bão lụt miền Trung, những ngôi nhà tình thương, nhà đoàn kết, “áo ấm mùa đông”,… đều là những chương trình từ thiện lớn ở quy mô toàn quốc với tinh thần “lá lành đùm lá rách”. Ở quy mô khác cũng có rất nhiều cá nhân, tổ chức xã hộ hay các doanh nghiệp đứng ra tổ chức những chương trình nhỏ hơn. Dẫu ít hay nhiều, hẳn nhiên bạn cũng đã từng nghe đến biết qua một vài chương trình trong số đó.

Và dù bạn không tham gia bất kì chương trình nào kể trên. Hiểu một cách rộng ra, bạn đưa một bà cụ qua đường, mua giúp trung tâm bảo trợ trẻ tàn tật một bó tăm đều là việc làm từ thiện. Bạn nhường đường cho xe cứu thương, cảnh giác cho người đi đường một tên móc túi hay chỉ đơn giản “chân chống kìa!” cũng là từ thiện. Nếu bạn quan niệm từ thiện là chỉ dành cho những người giàu, những doanh nghiệp cần lấy lòng xã hội, những bạn trẻ dư thừa thời gian và đối tượng được từ thiện là người nghèo, người khiếm khuyết hay không có khả năng tự chăm sóc bản thân thì tôi chắc bạn đã sai lầm.

Chúng ta lớn lên với quan niệm lá lành nên đùm lá rách, lá rách đùm lá rách hơn, nhưng thực tế không hẳn như vậy. Chiếc lá tồn tại, chính bản thân nó cần ánh sáng để quang hợp chứ không cần một chiếc lá che lên. Chiếc lá rách nhưng nếu vẫn chưa là một chiếc lá vô nghĩa, sẽ tốt hơn khi ta “đùm” nó lại hay là mang cây ra với mặt trời. Lá rách hay lá lành không quan trọng, quan trọng ở chỗ chiếc lá có ích hay không! Của cho không bằng cách cho, huống hồ cho gì và cho vào thời điểm nào cũng rất quan trọng. Ấy là câu hỏi bạn muốn giúp người khác bằng con cá, cần câu cá hay dạy hẳn cho anh ta cách làm cần câu, cách đặt chài, giăng lưới.

Con người, theo khía cạnh hơi chủ quan mà nói thì phần lớn đều mong được người khác giúp đỡ. Có thể với những lí do chính đáng như người thân bệnh nặng trong khi gia cảnh khó khăn hay xe hơi lật nhào và chủ phương tiện mắc kẹt. Cũng có khi là những lí do bâng quơ và nhuốm màu hưởng thụ. Dạo một vòng thành phố bạn sẽ thấy không ít người tay chân lành lặn, dáng vẻ nhanh nhẹn vẫn đi ăn xin hay những người phụ nữ bế ẵm đứa trẻ vẫn mải miết ngủ không rõ lí do giữa xe cộ tấp nập để ngửa nón xin tiền. Trong khi nơi ngã tư, cụ ông cụt cả hai chân vẫn di chuyển bằng hai chiếc ghế đẩu tươi cười bán từng tờ vé số, cậu sinh viên trẻ bị ung thư vẫn coi làm thiện nguyện là việc của mọi người.

Ở khía cạnh ngược lại, con người cũng có nhu cầu được cho đi. Có lẽ phát sinh từ thời nguyên thủy với lối sống bầy đàn, con người trước sức mạnh to lớn của thiên nhiên buộc phải dựa vào nhau mà sống, muốn tồn tại chỉ có cách duy nhất là tôi, anh, chúng ta cùng hỗ trợ lẫn nhau. Bản thân chúng ta đôi khi có thể không nhận ra hoặc không để tâm nhưng mỗi việc tốt làm được đều mang lại cho con người cảm giác khoan khoái mà hiệu quả đạt được này phụ thuộc vào sự chân thành của hành động hơn là mức độ vật chất cho đi. Đó có khi là một cơ chế để khuyến khích sự chia sẻ, cũng có thể đơn thuần là niềm vui đạt được khi thấy bản thân có ích cho đời.

Tuy vậy, trở lại với câu hỏi từ đầu bài và cũng với những phân tích phía trên, làm từ thiện thế nào cho có ý nghĩa?

Cho tiền người ăn xin là giúp đỡ họ hay đẩy họ lún sâu hơn vào việc xin ăn, trong khi bản thân số tiền đó chưa chắc họ đã được lấy. Giúp đỡ người khác là tự đặt mình vào nguy cơ bị lừa đảo hay chỉ cần đơn thuần là sống với tình yêu và niềm tin cuộc sống. Các tổ chức thiện nguyện được lập ra làm tiêu phí thời gian của sinh viên mà hiệu quả đạt được không mấy ý nghĩa hay đã tạo môi trường cho các bạn ấy rèn luyện kĩ năng mềm, tình thương người, nhận được vốn sống và niềm vui từ những hành động tưởng như nhỏ nhoi, để từ đó những con người lớn lên với niềm tin cuộc sống sẽ tạo dựng một xã hội của giàu mạnh và yêu thương. Các doanh nghiệp làm từ thiện rốt cục là vì đánh bóng tên tuổi hay bản thân họ với tiềm lực của mình lại đã làm được những chương trình mang nhiều ý nghĩa hơn, đồng thời hiệu quả đạt được nếu có lại giúp doanh nghiệp phát triển đóng góp tiền thuế cho nước nhà, tạo công ăn việc làm ổn định cho nhiều người và lại thúc đẩy họ làm tiếp chương trình khác ý nghĩa hơn. Nên chăng trực tiếp phát cơm từ thiện hay như những quán cơm nụ cười bán suất cơm 2.000đ để người nhận bớt đi cảm giác xin cho, giá trị của bản thân được bảo tồn và bản thân chương trình cũng thu lại được một phần tiền để tiếp tục.

Bản thân tôi dù đã có thời gian dài dấn thân vào công tác xã hội, và dù các thắc mắc vừa kể trên không phải là câu hỏi bởi tôi đã định hướng sẵn câu trả lời thì vẫn rất khó để phán xét thế nào là đúng, thế nào là sai. Nói đến việc làm thế nào cho thực sự có ý nghĩa là phải xét đến tất cả các khía cạnh lợi ích, tác hại, phải đặt nó lên bàn cân giữa những tác động tốt xấu để lọc ra cái gì mang nhiều ý nghĩa hơn. Bản thân việc làm từ thiện không thể là một hành động hoàn toàn sai nhưng chắc chắn dù một việc có ý nghĩa đến đâu nếu không được tính toán kĩ, những tác động tiêu cực là khó tránh. Tương tự dù một việc nhỏ tưởng chừng như chẳng mang lại giá trị gì có khi nhờ hiệu ứng dây chuyền lại tác động lợi ích đến vô số người.

Có nên làm từ thiện không và nên làm gì? Hãy trở về với ý nghĩa nguyên thủy của “từ thiện”, hãy làm những gì lương tâm bạn cùng với những kinh nghiệm sống đã trải qua và với sự suy xét kĩ càng, cho là đúng đắn. Và bởi mỗi người có những quan niệm về đạo đức, có vốn sống khác nhau, đừng bao giờ vội vàng đánh giá đúng sai.

Xem thêm: Nghề quảng cáo

Xem thêm: Mẹo nhỏ hay

Tags: Quyên góp từ thiện, Cách thức từ thiện, Làm từ thiện, Hàng hóa từ thiện, Sản phẩm từ thiện, Quỹ từ thiện, Từ thiện, Từ thiện đúng cách, Từ thiện có ý nghĩa, Hoạt động từ thiện
DoTuThien.com / Quyên góp từ thiện
Tags: Quyên góp từ thiện, Cách thức từ thiện, Làm từ thiện, Hàng hóa từ thiện, Sản phẩm từ thiện, Quỹ từ thiện, Từ thiện, Từ thiện đúng cách, Từ thiện có ý nghĩa, Hoạt động từ thiện
DoTuThien.com / Quyên góp từ thiện